Ulcerative colitis

اَل.سري.ٽِو ـ ڪو.لاءِ.ٽس

وڏي آنڊي (colon) ۽ مقعد (rectum) جي استر جي شديد سوزش ۽ السر يا خاص طور تي بيماريءَ جي شروعات ۾ رڳو مقعد جي. السريٽو ڪولائيٽس جي ڪارڻ جي ڄاڻ ڪونھي، جڏھن ته بيماري نوجوانن ۽ وچولي عمر جي فردن ۾ گهڻي عام ٿئي ٿي. السريٽو ڪولائيٽس جي مکيو نشاني رتھڻا دست/ سوري ٿئي ٿي ۽ ممڪن ٿئي ٿو ته ڪرفتي ۾ لعاب به موجود ھجي. گنڀير حالتن ۾ دست ۽ رت گهڻي اچي ٿي، پيٽ جو سور ٿي پوي ٿو، ڏکڻائپ، بخار ۽ عام ناچاڪائيءَ جو احساس ٿئي ٿو. السريٽو ڪولائيٽس جا حملا گهڻا مختلف ٿين ٿا. گهڻا عام ڪجهه مھينن کانپوءِ پوندا رھن ٿا. جڏھن ته ڪن حالتن ۾ رڳو ھڪ ڀيرو تڪليف ٿي پوي ٿي. السريٽو ڪولائيٽس سبب رت جي پوڻائي (anaemia) ٿي پوي ٿي. ٻين پيچيدگين ۾ ھڪ زھريلو قسم ميگاڪولون (megacolon) پيدا ٿي موتمار ٿي سگهي ٿو، ڊٻڙ ٿي پون ٿا، افٿوس السرون (ulcers) ٿي پون ٿيون، آرٿرائيٽس (arthritis)، ڪنجنڪٽيوائيٽس (junctivitis) يا يووِيئائيٽس (uveitis) ٿي سگهن ٿيون. وڏي آنڊي جي ڪينسر ٿيڻ جو خطرو به وڌي سگهي ٿو (ڏسو، colon, cancer of). تشخيص جو مدار مقعد ۽ آنڊي جي ھيٺين حصي جي چڪاس (ڏسو، sigmoidoscopy) يا سڄي آنڊي تپاسڻ تي ٿئي ٿو (ڏسو، colon, cancer of). سگموئيڊواسڪوپي يا ڪولونواسڪوپيءَ دوران بايوپسي (biopsy) به ڪري سگهجي ٿي. ليبارٽريءَ مان ڪرفتيءَ جي چڪاس به ڪرائي ڏسي سگهجي ٿو ته ان جو ڪارڻ بئڪٽيريا يا پئراسائيٽ ته نه آھن. تشخيص لاءِ رت جون تپاسون (blood tests) ۽ پيٽ جي ايڪسري ڪري سگهجي ٿي. السريٽو ڪولائيٽس جي علاج لاءِ ڪورٽيڪوسٽيروائڊ (corticosteroid)، ميسالازِن (mesalazine) ۽ اِميونوسپريسنٽ (immunosuppressant) دوائون ڏجن ٿيون. شديد حملي جي حالت ۾ جڏھن ٻيا علاج اثرائتا ثابت نه ٿيندا ھجن يا جيڪي فرد آنڊي جي ڪينسر ٿيڻ جي وڏي خطري ۾ ھجن تڏھن ڪوليڪٽومي (colectomy) ڪري سگهجي ٿي.