Ulcer, aphthous

اَل.سرـ افٿس

ھڪ اھڙي قسم جي ننڍڙي پيڙاڪن السر جيڪا اڪيلي يا جهڳٽي جي صورت ۾ ڳل جي اندرين پاسي يا چپ يا ڄڀ جي ھيٺان پيدا ٿئي ٿي. افٿس السرون 10 ۽ 40 سالن جي عمر ۾ عام ٿين ٿيون ۽ مردن جي ڀيٽ ۾ عورتن کي وڌيڪ متاثر ڪن ٿيون. شديد متاثر فردن ۾ لاڳيتو اٿلنديون رھن ٿيون جڏھن ته ٻين کي ھر سال ھڪ يا ٻه ڀيرا ٿينديون رھن ٿيون. عام طور تي ھر السر ننڍڙي، بيضوي، وچ تي خاڪي، پاسن کان ڳاڙھي، سوزشي پِڙ سان ٿئي ٿي. عام طور تي جيڪا السر 1 کان 2 ھفتن تائين ھلي ٿي اھا ھيمولائيٽڪ اسٽريپٽوڪوڪس (Haemolytic streptococcus) بئڪٽيريا جي گهڻ حساسيت جي ردعمل ۾ پيدا ٿي سگهي ٿي. عام طور تي ان سان ٻيا لاڳاپيل عنصر معمولي زخم ٿين ٿا (جھڙوڪ: سئي يا ڏندڻ جو چُڀيل ھنڌ)، شديد پريشاني يا الرجيون (جھڙوڪ: rhinitis). عورتن ۾ افٿس السرون ماھواري کان اڳ واري عرصي ۾ گهڻيون عام ٿي پون ٿيون. ممڪن ٿئي ٿو ته اھي تڏھن به گهڻيون ٿي پون جڏھن ٻين گهر ڀاتين کي اٿلي پونديون ھجن. وات لاءِ استعمال ٿيندڙ اينلجيسڪ (analgesic) يا مائوٿ واش استعمال ڪرڻ سان ممڪن ٿئي ٿو ته افٿس السرن جو سور گهٽجي وڃي. ڪي مکَ واٽرپروف ٿين ٿا جنھن سبب انھن جي ڇٽڻ دوران انھن جو بچاءُ ڪن ٿا. السرون پنھنجو پاڻ ڇٽي وڃن ٿيون تنھن ھوندي به ھڪ ڊاڪٽر جو ڪا اھڙي دوا تجويز ڪرڻ ضروري ٿئي ٿي جنھن ۾ ڪورٽيڪوسٽيروائڊ (corticosteroid) موجود ھجي.