Thyroid gland, disorders of

ٿاءِ.روائڊ ـ گلئنڊ ـ ڊس. ئار.ڊرس ـ آف

ٿائروائڊ غدود جي نقصن سبب ھائپرٿائروائڊزم (hyperthyroidism)، ھائپوٿائروائڊزم (hypothyroidism) يا غدود وڌي يا ناقص ٿي سگهي ٿو. مِڪسوايڊيما (myxoedema)، گريويس ڊزيز (Graves’ disease) ۽ ھشيموتوس ٿائروائڊيٽس (Hashimoto’s thyroiditis) عام نقص ٿين ٿا. ورلي، گوائٽر (goitre) به، ٿائروائڊ غدود جي ڪم ۾ ڪنھن نقص پيدا ڪرڻ بنا پيدا ٿي سگهي ٿو. ورلي حالتن ۾ پيدائشي غدود موجود نٿو ھجي، شديد ڪريٽينزم (cretinism) پيدا ٿئي ٿو. ورلي، ڳچيءَ ۾ ھڪ غيرمعمولي حالت ۾ پيدا ٿي ڳِھڻ يا ساه کڻڻ جي ورلي تڪليف پيدا ڪري ٿو. ڪنھن جينياتي (genetic) نقص سبب ٿائروائڊ جي ھارمونن پيدا ڪرڻ جي لياقت متاثر ٿي گوائٽر/ ڪنٺ مالا پيدا ڪري سگهي ٿي. ٿائروائڊ جو ورلي ڪو انفيڪشن پيدا ٿي ٿائروائيڊيٽس (thyroiditis) پيدا ڪري ٿو. وائرس جي انفيڪشن سبب شديد سور ۽ عارضي ھائپرٿائروائڊزم (hyperthyroidism) ٿي پوي ٿو. بلوغت يا حمل دوران پيدا ٿيندڙ تبديليون عارضي گوائٽر پيدا ڪري سگهن ٿيون. پٽيوئيٽري غدود جي حد کان وڌيڪ ٽي ايس ايڇ (TSH) پيدا ڪرڻ سبب ورلي پٽوئيٽري ڳوڙھيءَ (pituitary tumour) سبب ھائپرٿائروائڊزم پيدا ٿي پويٿو. جيئن ته ٿائروائڊ ھارمون جي پيدا ٿيڻ لاءِ آيوڊين ضروري ٿئي ٿي تنھنڪري ان جي اڻاٺ سبب گوائٽر پيدا ٿي سگهي ٿو. ٻارن ۾ آيوڊين جي شديد کوٽ ڪري مڪسوايڊيما (myxoedema) پيدا ٿي سگهي ٿي (وڌيڪ ڏسو، thyroid cancer).