Speech disorders

اِسپيچ ـ ڊسئارڊر

ڳالهائڻ جا اھڙا نقص يا خلل جن سبب اثرائتي طريقي سان رابطو ٿي نٿو سگهي. دماغ ۾ ٻوليءَ جي مرڪزن کي ڇيھو رسڻ (عام طور تي مٿي جي ڌڪ يا دماغي ڳوڙھيءَ ڪري) سبب اَفيسيا (aphasia) ٿي ڳالهائڻ متاثر ڪري وجهي ٿي. ڳالهائڻ جا نقص انھن تنتن/ اعصابن کي ڇيھي رسڻ سبب به پيدا ٿي سگهن ٿا جيڪي گلي، وات يا چپن جي مشڪن سان لاڳاپيل ٿين ٿا جنھن جو ڪارڻ مٿي جو ڌڪ، ملٽِيپل اِسڪليروسس (multiple sclerosis) يا پارڪنسنس (Parkinson’s) بيماري ٿئي ٿي. ان جو ھڪ ڪارڻ وات جي جوڙجڪ جو نقص به ٿي سگهي ٿو جھڙوڪ: چيريل چپ (cleft lip) ۽ چيريل تارون (cleft palate). آواز جي نقصن ۾ شامل ٿين ٿا گهگهائپ، غير مناسب سطح يا وڏو آواز. ڪيترين حالتن ۾ ھڪ اھرو نقص ٿئي ٿو جيڪو آوازي ڏورين کي متاثر ڪري ٺپ ڪري ڇڏيٿو (ڏسو، larynx, disorders of). جڏھن آواز گهڻو وڏو يا گهٽ يا گهڻو ڏاڍيان يا جهڪو ھجي ٿو ته ان جو سبب ڪو ھارمون يا نفسياتي خلل يا ٻڌي نه سگهڻ ٿئي ٿو. ڳالهائڻ جي رواني جي نقصن ۾ ھٻڪ (stuttering) سبب ڳالهائڻ ۾ ھٽڪڻ ۽ لفظ ورجائڻ ٿئي ٿو. ڪنھن ٻار جي دير سان ڳالهائڻ جي ڪارڻن ۾ ٻڌڻ جي سگهه ضايع ٿيڻ (ڏسو، deafness)، تنتي سرشتي جو دير سان اسرڻ، ڄڀ ۽ چپن تي مڪمل ڪنٽرول نه ھجڻ، اسٽيميوليشن جو نه ھجڻ يا جذباتي خلل (ڏسو، developmental delay) ٿي سگهي ٿو. ڳالهائڻ ۾ نقصن ھجڻ جي حالت ۾ ڪيترن فردن جي اسپيچ ٿراپيءَ (speech therapy) رستي مدد ڪري سگهجي ٿي.