Smoking

Smoking

سِموڪنگ

سگريٽ، ٻيڙيءَ، سگار، پائيپ، حقي رستي تماڪ ڇڪڻ. سگريٽ ڇڪڻ جا خطرناڪ اثر ڦڦڙ جي ڪينسر، برانڪائيٽس (bronchitis)، اِمفيسيما (emphysema)، ڪورونري آرٽري ڊزيز (coronary artery disease) ۽ پيريفيرل ويسڪيولر ڊزيز (peripheral vascular disease) جي صورت ۾ ظاھر ٿين ٿا. تماڪ ڇڪڻ سان وات (mouth) جي ڪينسر، چپ (lip) جي ڪينسر، مثاني (bladder) جي ڪينسر (ڏسو، bladder tumours)، نڙيءَ جي ڪينسر (ڏسو، pharynx, cancer of)، ايسوفيجيئل ڪينسر (ڏسو، oesophagus, cancer of) ۽ ڳھڻ جي ڪينسر (ڏسو، cervix, cancer of) ٿيڻ جا خطرا وڌي وڃن ٿا.حمل دوران تماڪ ڇڪڻ انتھائي خطرناڪ ٿئي ٿو. سگريٽ ڇڪيندڙن عورتون جا ابھم ننڍڙا ھجن ٿا ۽ کين زنده رھڻ جا موقعا گهٽ ٿي سگهن ٿا بنسبت انھن مائرن جي جيڪي تماڪ نٿيون ڇڪين. جن ٻارن جا والدين تماڪ ڇڪين ٿا انھن کي دم (asthma) يا ساه سرشتي جي ٻين بيمارين ٿيڻ امڪان وڌيڪ ٿي سگهن ٿا. اھڙا به ثبوت موجود آھن ته پيسِو سموڪر (passive smokers) تماڪ سان لاڳاپيل بيمارين ٿيڻ جي گهڻن خطرن ۽ کنگهه، سھڪي ۽ اکين جي تڪليفن جهڙن اھنجن ۾ مبتلا ٿيندا رھن ٿا. سگريٽ جي دونھين ۾ ڪيترا زھريلا مادا ٿين ٿا. انھن ۾ موجود نڪوٽين (nicotine) مادو تماڪ جي استعمال جي ھير وجهي ٿو. جيتوڻيڪ اھو ھڪ آرام ڏيندڙ طور ڪم ڪري ٿو تنھن ھوندي به اَڊرينيلين (adrenaline) جي پيداوار کي چوڪ ڏئي ٿو جنھن سبب بلڊپريشر وڌي وڃي ٿو. تماڪ ۾ موجود ٽار (tar) ساه سرشتي جي سوزش پيدا ڪري ٿو ۽ ڦڦڙ جي ڪينسر پيدا ڪرڻ جو مکيو ڪارڻ سمجهيو وڃي ٿو. ڪاربان مونو آڪسائيڊ ڦڦڙن مان رت جي دوري ۾ شامل ٿي سولائيءَ سان رت جي ھيموگلوبن (haemoglobin) سان ملي ٽشوئن جي آڪسيجن جي رسد ۾ خلل پيدا ڪري ٿي. رت ۾ ھڪ ڊگهي عرصي تائين ڪاربان مونو آڪسائيڊ جي رھڻ سبب شريانن کي سخت ڪري ڇڏي ٿي ٿو جنھنڪري ڪورونري ٿرامبوسس (coronary thrombosis) جي پيدا ٿيڻ جا امڪان گهڻا وڌي وڃن ٿا.