Pulmonary embolism

پل.مو.نري ـ ايم.بو.لِزم

ڦڦڙن ۾ ٻنج پيدا ٿيڻ، پلمونري شريان يا ڦڦڙ ۾ ان جي ڪنھن شاخ جو اِيمبولس (embolus) سبب ٻنججي وڃڻ جيڪو عام طور تي ڪنھن گهريءَ نس جي ٿرامبوسس (ڏسو، thrombosis, deep vein) ڪري ٿئي ٿو. جيڪڏھن ايمبولس ايترو وڏو ھجي جو مکيو پلمونري شريان يا گهڻا دڳ ھجن ته اھڙي حالت موتمار ٿي سگهي ٿي. پلمونري ايمبولزم تازي آپريشن، حمل ۽ اموبلٽي کانپوءِ گهڻي ممڪن ٿي سگهي ٿي. حمل روڪ (oral contraceptives) گورين سان به لاڳاپيل ٿئي ٿي ته ڪنھن خاندان ۾ ان جي ھسٽري به ھجي ٿي. ڪو شاھي ايمبولس اوچتو موت جو منھن ڏيکاري سگهي ٿو. ننڍڙا امبولي ساه جي شديد مونجهه، نبض تيز، ڦيري، ڇاتيءَ جي سور کي ساه کڻڻ دوران بدتر ۽ کنگهڻ سان رت اچي سگهي ٿي. ننڍڙا ايمبولي ڪا تڪليف پيدا نه به ڪري سگهن ٿا پر بار بار پيدا ٿيڻ جي حالت ۾ آخر پلمونري ھائپرٽينشن (pulmonary hypertension) پيدا ڪري سگهن ٿا. تشخيصڻ لاءِ ڇاتيءَ جي ايڪسري، ريڊيونيوڪلائيڊ اسڪيننگ (radionuclide scanning)، رت جون تپاسون ۽ پلمونري اينجيوگرافي (pulmonary angiography) ڪري سگهجن ٿيون. اي سي جي (ECG)، اِڪوڪارڊيوگرافي (echocardiography) ۽ وينوگرافي (venography) به ڪري سگهجي ٿي. علاج جو مدار ايمبولس جي سائيز ۽ شدت تي مدار رکي ٿو. ننڍڙو ھجي ته آھستي آھستي ڳري وڃي ٿو جنھن جي جلد ڳري ختم ٿي وڃڻ لاءِ ٿرامبولائيٽڪ (thrombolytic) دوائون ڏئي سگهجن ٿيون. اينٽي ڪوآگيولينٽ (anticoagulant) دوائن ڏيڻ سان رت جي وڌيڪ دڳن پيدا ٿيڻ جا خطرا گهٽائي سگهجن ٿا. وڏن دڳن کي خارج ڪرڻ لاءِ آپريشن جي ضرورت ٿي سگهي ٿي.