Psoriasis

سو.ريا.سس

چمڙيءَ جي ھڪ عام بيماري جنھن ۾ چمڙيءَ جا ٿلها ڳاڙھا، سوزشي ٽڪرا گهڻي ڀاڱي اڇن/ چاندي جهڙن ڇلرن سان ڍڪيل ٿين ٿا. عام طور تي عمر جي 10 ۽ 30 سالن جي وچ ۾ خاندانن ۾ پيدا ٿيندا ۽ عورتن ۽ مردن کي ھڪجيترو متاثر ڪن ٿا. سورياسس ٿيڻ جي اصل ڪارڻ جي ڄاڻ ڪونھي چمڙيءَ جا نوان سيل عام رواجي سيلن کان 10ھوڻا تيزيءَ سان پيدا ٿيندا رھن ٿا. واڌو سيل ٿلها ٽڪرا پيدا ڪن ٿا جيڪي مردار لهندڙ چمڙيءَ سان ڍڪيل ٿين ٿا. ورلي، سنڌن جي پيڙاڪن سوڄ ۽ سيٽ پيدا ٿي پوي ٿي (ڏسو، arthritis).سورياسس حملن جي صورت ۾ اٿلي پون ٿا جن لاءِ جذباتي دٻاءُ، چمڙيءَ جو ڇيھو، جسماني بيماري يا ڪي بيماريون محرڪ ثابت ٿين ٿيون. انھن نقصن جا ڪيترا نمونا ٿين ٿا. جن ۾ وڌ ۾ وڌ عام ڊِسڪوائڊ (discoid) يا پليڪ (plaque) ٿئي ٿو جنھن ۾ ڍڍر، ٽنگن، ٻانھن ۽ ڪوپريءَ تي ٽڪرا پيدا ٿي پون ٿا. گٽيٽ سورياسس (guttate psoriasis) ٻارن ۾ گهڻو عام ٿئي ٿو ۽ ان ۾ گهڻا ننڍا ٽڪرا چمڙيءَ جي وسيع ھنڌن تي پيدا ٿي پون ٿا. پسچيولر سورياسس (pustular psoriasis) ۾ ننڍڙا موھيڙا (pustules) پيدا ٿين ٿا. گهڻين حالتن ۾ سورياسس چمڙيءَ تي اھڙين دوائن مکڻ سان جن ۾ ڪورٽيڪوسٽيروائڊ (corticosteroid) دوائون، لپريون/ اِمولائينٽس (emollients) ۽ ڪول ٽار (coal tar) ٿئي ٿو حالت بھتر ٿي وڃي ٿي. ٻين علاجن ۾ ڊٿرانول (dithranol) ملم، پي يو وي اي (PUVA)، فوٽوٿراپي (phototherapy) سان گڏ الٽراوايوليٽ بي (UVB light) روشني ۽ دوائون جھڙوڪ: ميٿوٽريڪسيٽ (methotrexate)، وٽامن ڊي انالاگس (vitamin D analogues)ڪالسيپوٽروائل calcipotriol جھڙيون) ۽ ريٽينوائڊَ (retinoids) جھڙوڪ اسيٽريٽن acitretin شامل ٿين ٿيون. عام طور تي سورياسس ڊگهو عرصو ھلندڙ بيماري ٿئي ٿي.