Postnatal depression

پوسٽ.ني.ٽل ـ ڊپ. ري.شم

ڪنھن عورت ۾ ٻار ڄڻڻ (childbirth) کانپوءِ پيدا ٿيندڙ اداسي/ مايوسي (depression). جنھن جو ڪارڻ شايد ته گاڏڙ، اوچتيون پيدا ٿيندڙ ھارموني تبديليون ۽ نفسياتي ۽ ماحولي عنصر ٿين ٿا. اداسي عام حالت کان انتھائي ھلڪي، بلڪل مختصر عرصي واريءَ (baby blues) کان ورلي، شديد اداس سائيڪوسِس (psychosis) واري ٿي سگهي ٿي. ڪيتريون مائر، ٻار ڄڻڻ جي 4 ـ 5 ڏينھن کانپوءِ سڀ کان اڳ ۾ مانديون (blues) ٿي پريشان، چيڙاڪ ۽ ڏکاريون ٿي پون ٿيون جنھن جو ڪارڻ ھارموني تبديليون ٿين ٿيون جنھن سان گڏ شايد ته مايوسيءَ (anticlimax) جو احساس يا ابھم جو ذميواريءَ جو ڇانيل احساس ٿئي ٿو. کين دلجاءِ ڏيڻ ۽ سھائتا ڪرڻ سان عام طور تي اداسي 2 ـ3 ڏينھن ۾ ختم ٿي وڃي ٿي. اٽڪل 10 ـ 15 سيڪڙو عورتن ۾ ڪيترن ھفتن تائين اداسي باقي رھي منجهن لاڳيتو ساڻائيءَ جو احساس، سمھڻ ۾ تڪليف، بک مري وڃڻ ۽ بي آرامي پيدا ڪري ٿي. عام طور اھڙي حالت پنھنجو پاڻ درست ٿي وڃي ٿي (خاص طور تي مناسب سھائتا ڪرڻ سان) يا ان جو اينٽي ڊپريسنٽ (antidepressant) دوائن سان علاج ڪجي ٿو. عام طور تي ٻار ڄڻڻ جي 2 کان 3 ھفتن کانپوءِ نفسياتي اداسي شروع ٿئي ٿي شديد ذھني مونجهاري، نڪمي ھجڻ جو احساس، خودڪشي ڪرڻ يا ابھم کي نقصان پھچڻ ته ڪن حالتن ۾ سوداءَ ٿي پون ٿا. ابھم سان گڏ اسپتال ۾ داخل ٿيڻ بھتر ٿئي ٿو. عام طور تي اينٽي ڊپريسنٽ دوائون ڏيڻ ضروري ٿي پون ٿيون.