Ovary, cancer of

او.وَري ـ ڪينسر ـ آف

آنيدانيءَ جي ڪينسري واڌ جيڪا پھريائتي (primary، آنيدانيءَ مان پيدا ٿيندڙ) يا ثانوي (secondary، جسم جي ڪنھن ٻئي حصي مان وگهريل) به ٿي سگهي ٿي. آنيدانيءَ جي ڪينسر ڪھڙيءَ به عمر ۾ ٿي سگهي ٿي جڏھن ته 50 سالن کانپوءِ ۽ جن کي ڪڏھن ٻار نه ٿيو ھجي گهڻي عام ٿئي ٿي. ذاتي/خاندان ۾ ٿيندڙ (خاص طور تي 50 سالن کان گهٽ عمر جي مائٽ) آنيداني، ڇاتيءَ يا آنڊي جي ڪينسر جا اھم/ خطرناڪ پھلو ٿين ٿا. گاڏڙ ھارمونن واريون حمل روڪ (oral contraceptive) گوريون خطرا گهٽائيندڙ ٿين ٿيون. گهڻين حالتن ۾ آنيدانيءَ جي ڪينسر تيستائين تڪليف/ نشاني پيدا نٿي ڪري جيستائين گهڻي وگهري نٿي وڃي. ان جي پھرين نشاني مبھم اھنج ۽ پيٽ جي سوڄ، اوڪارا، الٽي، گرڀ ناليءَ مان غيرمعمولي رت اچڻ ۽ پيٽ ۾ غيرمعمولي طور تي پاڻي ڀرجي وڃڻ (ascites) ٿئي ٿو. جيڪڏھن آنيدانيءَ جي ڪينسر جو شڪ ھجي ته ڊاڪٽر نھائينءَ ۾ ڪنھن به سوڄ ھجڻ جي طبي چڪاس ڪري ٿو. ممڪن ٿئي ٿو ته تشخيص ڪرڻ لاءِ الٽراسائونڊ اسڪين، رت جي چڪاس ۽ گهڻي ڀاڱي ٻيا طريقا جھڙوڪ: لئپورواسڪوپي (laparoscopy)، سي ٽي اسڪين يا ايم آر آءِ اسڪيننگ (CT/MRI scanning,) ۽ ايسپائريشن (aspiration) استعمال ڪجن. علاج طور، آپريشن رستي ڳوڙھي ڪڍي ڇڏجي ٿي يا جيتري قدر ممڪن ٿي سگهي ٿو ڪينسري ٽشو خارج ڪري ڇڏجن ٿا. جنھن لاءِ عام طور تي سالپنجواوفوريڪٽومي (salpingo-oophorectomy) ۽ ھسٽيريڪٽوميءَ (hysterectomy) کانپوءِ ريڊيوٿراپي (radiotherapy) ۽ اينٽي ڪينسر (anticancer) دوائون ڏجن ٿيون.