Osteoporosis

آس.ٽيئو.پورو.سس

ھڏي جي ٽشوءَ جي ڳرڻ سبب نه رڳو ھڏو ٽاڪڻو ٿي پوي ٿو ته ڀڄي به سولائي سان پوي ٿو. عمر سان گڏ ھڏي جو ڳرڻ ھڪ قدرتي عمل ٿئي ٿو. جڏھن ته عورتون خاص طور تي سنڍجڻ (menopause) کانپوءِ ھڏن جي ڳوڙھائپ ضايع ٿيڻ لاءِ حساس ٿي پون ٿيون. ڇاڪاڻ ته، انھن جون آنيدانيون ايسٽروجن (oestrogen) ھارمون پيدا ڪري نٿيون سگهن جيڪي ھڏن جي نھرائپ قائم رکن ٿا. ان جي ٻين ڪارڻن شامل ٿين ٿا آنيدانيون ڪڍرائي ڇڏڻ، اھڙو کاڌو کائڻ جنھن ۾ ڪيلشم جي کوٽ ھجي، کاڌي جي ناقص جذبيت (malabsoption)، ڪي ھارموني نقص، ڊگهي عرصي تائين ڪورٽيڪوسٽيروائڊ (corticosteroids) ھارمونن رستي علاج ۽ ڊگهي عرصي تائين چرپر نه ڪرڻ. گهڻي تماڪ استعمال ڪندڙن ۽ گهڻن سنھڙن فردن ۾ آسٽيئوپوريسس گهڻي عام ٿئي ٿي. عام طور تي ان جي پھرين نشاني ھڏي جو ڀڄي پوڻ ٿئي ٿو خاص طور تي ڪرائيءَ جي مٿان يا سٿريئي (femur) جي چوٽي وٽان. اوچتو ھڪ يا وڌيڪ ريڙھيون ٽٽڻ سبب، ھڏا ڍيري ٿي پون ٿا جنھن سبب قد گهڻو ننڍو ٿي پوي ٿو يا ڪرنگهي جي تنت جي دٻجڻ ڪري سور پيدا ٿي پوي ٿو. آسٽيئوپوريسس جي ڊينِسٽومٽريءَ (densitometry) رستي پڪ ڪجي ٿي جھڙوڪ: ڊيڪسا اسڪين (DEXA scan). ھڏي جي ضايع ٿيڻ کي ججهي ڪيلشم ۽ وٽامن ڊي واپرائڻ سان گهٽائڻ سميت لاڳيتو ڪسرت ڪرڻ سان ھڏن کي جوڙي ۽ سگهارو ڪري سگهجي ٿو. بسفاسفونيٽ (bisphosphonate) دوائن رستي ھڏن جي ضايع ٿيڻ کي بچائي سگهجي ٿو، جيڪڏھن بسفاسفونيٽ موزون ٿي نه سگهي ته ريلوڪسِيفين (raloxifene)، اسٽرونٽيئم رنيليٽ (strontium ranelate) يا ڪالسيٽونن (calcitonin) ڏئي سگهجي ٿي. جڏھن ٻيون دوائون اثرائتيون يا موزون ثابت نه ٿينديون ھجن ته سنڍ ٿي ويل عورتن لاءِ ھارمون ريپليسمينٽ ٿراپي (hormone replacement therapy/HRT) لاءِ سوچي سگهجي ٿو.