Obesity

Obesity

اوبيسٽي

Obesity

Obesity

او.بِي.سِ.ٽِي

ڪنھن جسم ۾ چرٻيءَ جو حد کان وڌيڪ گڏ ٿيڻ. ھڪ اھڙو نوجوان جنھن جو باڊي ماس انڊيڪس (body mass index/BMI) 25 ۽ 29.9 جي وچ تي ھجي ان جي درجيبندي گهڻي وزن واري ۾ ڪجي ٿي ۽ جنھن نوجوان جو 30 کان مٿي ھجي ٿو اھو ٿلهو شمار ڪجي ٿو. ٿلهائپ پيدا ٿيڻ جو ڪارڻ ھي آھي ته جيتريون ڪيلريون حاصل ڪجن ٿيون ان کان گهٽ استعمال ڪجن ٿيون. ڪنھن فرد جي ڪيلرين (توانائي) جي گهرج ان جي ميٽابولي شرح (ڏسو، metabolism) ۽ جسماني سرگرميءَ جي حساب سان ڪجي ٿي. ٿلهائپ ٿيڻ جو گهڻو عام ڪارڻ خانداني ٿئي ٿو جنھن جو به عام طور تي سبب غيرصحت بخش کاڌا کائڻ ۽ زندگيءَ جا طور طريقا گذارڻ ٿئي ٿو. ڪي موروثي بيماريون، ھارموني نقص ۽ دوائون (جھڙوڪ: corticosteroids) به وزن وڌائڻ ۽ ٿلهائپ پيدا ڪرڻ جو ڪارڻ ٿي سگهن ٿيون جڏھن ته ٿلهي ليکي اھي به مڙيوئي ڪارڻ ٿين ٿا. ٿلهائپ سان ھائپرٽينشن (hypertension)، اسٽروڪ (stroke)، ڊائبِيٽيز ميلائيٽس2 (diabetes mellitus 2) ٿيڻ جا خطرا وڌي وڃن ٿا. ٿلهن فردن ۾ ڪورونري آرٽري ڊزيز (coronary artery disease) گهڻي عام ٿئي ٿي. خاص طور تي جيڪي ٿلها فرد 40 سالن کان گهٽ عمر جا ٿين ٿا. مردن جي ٿلهائپ آنڊي، سفري ۽ پراسٽيٽ ته عورتن جي ڇاتيءَ ۽ ڳڀيرڻ (uterus)جي ڪينسر ٿيڻ جي گهڻي خطري سان لاڳاپيل ٿئي ٿي. واڌو وزن سبب ڪن قسمن جا موجوه مسئلا جھڙوڪ: آسٽيئوآرٿرائيٽس (osteoarthritis) بدتر ٿي وڃن ٿا. علاج طور سڀ کان وڏو بچاءُ صحت بخش کاڌي پيتي جي عادتن ۽ کاڌخوراڪ بابت تعليم ڏيڻ سان گڏ باقاعدي ڪسرت ڪرڻ (ڏسو، weight reduction) ٿئي ٿي. سڻڀ جذب ڪندڙ دوائون (جھڙوڪ: orlistat) رڳو موزون مريضن جي علاج جي ھڪ حصي طور استعمال ڪري سگهجن ٿيون. عام طور تي وزن گهٽائڻ جون آپريشنون جھڙوڪ: گيسٽرڪ بينڊنگ (gastric banding)، گيسٽرڪ بائپاس (gastric bypass) يا ورلي ڄاڙين تي تار ويڙھي ڇڏڻ (wiring of the jaws) جھڙا طريقا رڳو انھن حالتن ۾ استعمال ڪجن ٿا جڏھن ٿلهائپ واقعي صحت لاءِ خطرو ثابت ٿيندڙ ھجي.