Miscarriage

Miscarriage

Miscarriage

مس.ڪي.ريج

حمل جي 24 ھفتي کان اڳ ۾ يا وايابلٽي (ڳڀيرڻ کان ٻاھر، ڪنھن به مصنوعي سھائتا کانسواءِ پنھنجي ليکي زنده رھي سگهڻ لائق) ٻچي جو ضايع ٿي وڃڻ. ڇڪين جي اڪثيريت حمل جي پھرين 12 ھفتن دوران اچي ٿي جن کي غلطيءَ وچان ماھواريءَ جو دير سان اچڻ سمجهيو وڃي ٿو. ڇڪيءَ کي ٽن قسمن ۾ ورھايو وڃي ٿو: ڇڪيءَ جي خدشي واريءَ حالت (threatened) ۾ ٻچو ڳڀرڻ ۾ زنده رھي ٿو. ڇڪيءَ اچڻ جي پڪيءَ حالت (inevitable) ۾ ابھم فوت ٿي ڳڀيرڻ مان خارج ٿي وڃي ٿو. گٿل ڇڪيءَ (missed) جي حالت ۾ ابھم فوت ٿي وڃي ٿو پر ڳڀيرڻ ۾ موجود رھي ٿو. ڇڪيءَ اچڻ جو عمل مڪمل يا اڻ مڪمل به ٿي سگهي ٿو. ھڪ مڪمل ڇڪيءَ ۾ ڳڀيرڻ جو سڄو مواد خارج ٿي وڃي ٿو. اڻ مڪمل ڇڪيِ ۾ ڳڀيرڻ جو ڪجهه مواد، ڇڪيءَ اچڻ کانپوءِ به منجهس موجود رھي ٿو. ڇڪيءَ اچڻ جا ڪارڻ ڪروموسوميائي نقص (chromosomal abnormalities)، جينياتي بيماريون (genetic disorders) يا ابھم ۾ واڌ جا نقص ٿي سگهن ٿا. ڇڪيءَ اچڻ ۾ ماءُ جي ڪارڻ ۾ شامل ٿين ٿا: شديد بيماري، ناڙي جو فيليوئر (placental failure)، اِميون (immune) سرشتي جو ڪو نقص جھڙوڪ: آٽواِميون نقص (autoimmune disorder) يا اينٽي فاسفولِپڊ سنڊروم (antiphospholipid syndrome، جنھن ۾ رت، عام رواجي حالتن جي اٻتڙ جلد دڳجي وڃي ٿي)؛ سروائيڪل انڪامپيٽينس (cervical incompetence)؛ ڳھڻ جو ڪو نقص يا ڳھڻ جا وڏا فائبُروائڊ (fibroids). جڏھن تي ڪيترن حالتن ۾ ان جي ڪنھن به ڪارڻ جي ڄاڻ نٿي پوي. ڇڪيءَ جون نشانيون گهڻي رت اچڻ سان گڏ ڳڍڙيون پوڻ. معمولي رت ضايع ٿيڻ سان گڏ شديد سور جو پوڻ يا ته ٿريٽينڊ ڇڪي يا اِڪٽوڪ (ectopic) حمل جي نشاني ٿي سگهي ٿي. نھائين جي چڪاس، پيشاب جي تپاس ۽ الٽراساوئنڊ اسڪيننگ (ultrasound scanning) رستي حمل جي حالت جو اندازو لڳائي سگهجي ٿو. جڏھن ڳڀيرڻ جو سڄو مواد خارج ٿي ويو ھجي تڏھن ممڪن ٿئي ٿو ته علاج ڪرڻ جي ضرورت نه پوي. نه ته دوائون يا ڊي اينڊ سي (D and C) ڪرڻ جي ضرورت ٿي سگهي ٿي. گٿل/ مسڊ ڇڪيءَ جي حالت ۾ دوائن رستي، ڊي اينڊ سيءَ يا انڊڪشن آف ليبر (induction of labour) رستي ڇڪيءَ جو عمل مڪمل ڪرائجي ٿو، جنھن جو مدار حمل جي حالت تي ٿئي ٿو. ريوسس نيگيٽو (Rhesus negative) عورتن کي اينٽي ڊي (anti-D/ Rho) اِميونوگلوبيولِن (immunoglobulin) ڏجن ٿيون ته جيئن ايندڙ حملن دوران ريوسِس انڪامپيٽيبلٽيءَ (Rhesus incompatibility) سبب پيچيدگيون پيدا ٿي نه سگهن.