Menopause

مي.نو.پاز

سنڍ ٿي وڃڻ، ماھواريءَ (menstruation) جوسدا لاءِ بند ٿي وڃڻ جيڪا عام طور تي 45 ۽ 55 سالن جي وچواريءَ عمر ۾ ٿئي ٿي. عام طور تي ھي اصطلاح ان جسماني ۽ نفسياتي دور لاءِ استعمال ڪجي ٿو جڏھن ايسٽروجن (oestrogen) جي پيداوار گهٽجڻ سبب تبديليون پيدا ٿين ٿيون. سنڍجڻ جي نشانين ۾ ھاٽ فلشز (hot flushes) ۽ رات جو پگهر اچي ٿو؛ گرڀ ناليءَ جي چمڙيءَ جي سوس سبب گرڀ ناليءَ جي خشڪي پيدا ٿئي ٿي ۽ گرڀ ناليءَ مان خارج ٿيندڙ رتوبتون گهٽجي وڃن ٿيون. گرڀ نالي سسي پنھنجي لچڪ گهٽائي ڇڏي ٿي ۽ معمولي روڳن لاءِ حساس ٿي پوي ٿي. گرڀ ناليءَ جي خشڪيءَ سبب ھمبستري ڪرڻ گهڻي ڏکي ۽ تڪليف واري ٿي پوي ٿي (ڏسو، vaginitis). مثاني جي منھن ۽ پيشاب نليءَ ۾ به ساڳيون تبديليون اچن ٿيون جنھن سبب ھر ھر پيشاب ڪرڻ جي ضرورت محسوس ڪجي ٿي. ڪيترا نفسياتي مسئلا جھڙوڪ: پورو ڌيان ڌري نه سگهڻ، غمگيني، سيڪس ۾ دلچسپي نه وٺڻ، اداسي به عام طور تي سنڍجڻ سان لاڳاپيل سمجهيا وڃن ٿا. سنڍجڻ دوران ميٽابوليزم ۾ تبديليون پيدا ٿين ٿيون پر، اڳتي ھلي نشانيون/ تڪليفون پيدا ڪن ٿيون. ھڏا سنھڙا ٿي وڃن ٿا ۽ آسٽيوپوروسس (osteoporosis، ھڏا پورا) به ٿي سگهي ٿي. رت ۾ سڻڀن جو وڌيل مقدار رھي ٿو جيڪو اٿيرواسڪليروسس (atherosclerosis)، ڪورونري آرٽري (coronary artery) بيماريءَ ۽ اسٽروڪ (stroke) ۾ واڌارو پيدا ڪري سگهي ٿو. ھارمون ريپليسمينٽ ٿراپيءَ (hormone replacement therap) رستي سنڍجڻ سبب پيدا ٿيندڙ مسئلا گهٽائي سگهجن ٿا جڏھن ته اھي سنڍجڻ دوران رڳو محدود عرصي لاءِ استعمال ڪري سگهجن ٿا.