IUD

آءِ يو ڊي

انٽرايوٽيرائين ڪنٽراسيپٽو ڊوائيس (intrauterine contraceptive) جو مخفف، آءِ يو ڊي کي آءِ يو سي ڊي (IUCD) يا ڪوائل (coil) به سڏجي ٿو جيڪو ڳڀ روڪ طور ڳڀيرڻ (uterus) ۾ وجهي ڇڏجي ٿو. آءِ يو ڊي گهڻي ڀاڱي پلاسٽڪ جا ٺھيل ٿين ٿا جن جو اثر بھتر ڪرڻ لاءِ ٽامو يا چاندي ملائي وڃي ٿي. ھڪ قسم جي آءِ يو ڊي ننڍڙي مقدار ۾ پروجيسٽوجين ھارمون (progestogen hormone) خارج ڪري ٿي ۽ ورلي انٽرايوٽيرائين سسٽم جي نالي سان سڏجي ٿي (ڏسو، IUS). سمجهيو وڃي ٿو ته آءِ يو ڊي نرجڻ جو عمل (fertilization) ٿيڻ نٿي ڏئي ۽ نريل آني کي فيلوپين نلين ۾ سفر ڪرڻ ۽ ڳڀيرڻ سان لڳڻ ۾ رڪاوٽ پيدا ڪري سگهي ٿي (ڏسو،implantation, egg ). ڪا به آءِ يو ڊي، گرڀ ناليءَ ۽ ڳھڻ رستي ڳڀيرڻ جي ڀانڊي ۾ وجهجي ٿي. ھڪ دفعو پنھنجيءَ جاءِ تي ٿانيڪي ٿيڻ کانپوءِ ترت ۽ اثرائتي طريقي سان بچاءُ ڪري سگهي ٿي. ڪيتريون آءِ يو ڊي ھڪ پلاسٽڪ جي ڌاڳي سان ٻڌل ٿين ٿيون ته جيئن انھن کي ڪڍڻ ۾ سولائي ٿئي ۽ ان مان اھا به ڄاڻ پوي ٿي ته آءِ يو ڊي پنھنجيءَ جاءِ تي موجود آھي. آءِ يو ڊي پنھنجي جاءِ تي 10 سالن لاءِ به ڇڏي سگهجي ٿي جنھن جو وڌيڪ مدار آءِ يو ڊيءَ جي قسم تي ٿئي ٿو. سواءِ آءِ يو ايس (IUS) جي ڪيتريون آءِ يو ڊيون ھنگامي ڳڀ روڪ طور استعمال ڪري سگهجن ٿيون. عام طور تي جن عورتون کي فائبروائڊ يا ناقص ڳڀيرڻ ٿئي ٿي تن کي آءِ يو ڊيون استعمال ڪرڻ جي صلاح نٿي ڏجي. جيڪڏھن ماھواري شديد ھجي ٿي يا ماضيءَ ۾ يا پيلوِڪ انفليميٽري ڊزيز (pelvic inflammatory disease/PID) ٿيڻ جو گهڻو خطرو ھجي ٿو تن کي پروجيسٽوجون آءِ يو ڊي استعمالڻ جي سفارش ڪري سگهجي ٿي. ورلي، حمل به ٿي سگهي ٿو جڏھن ته آءِ يو ڊيون ورلي ڪو مسئلا پيدا ڪن ٿيون تڏھن خارج ڪري سگهجن ٿيون. نان پروجيسٽوجين آءِ يو ڊيون، ڪن گروپن ۾ جھڙوڪ جن عورتن جا گهڻا دوست ھجن ٿا تن ۾ پي آءِ ڊيءَ ٿيڻ جو خطرو وڌائي سگهن ٿيون. ڪنھن آءِ يو ڊي جي گهڻي عام ٿيندڙ ورلي پيچيدگي، ڳڀيرڻ ۾ سوراخ ٿي پون ٿا جيڪي گهڻي ڀاڱي آءِ يو ڊي وجهڻ وقت ٿين ٿا.