Hypertension

هائپرٽينشن

Hypertension

ھاءِ.پر.ٽين.شن

رت جي دٻاءَ (blood pressure) جو سدائين وڌيل رھڻ اٽڪل 140 ايم ايم ايڇ جي (systolic) ۽ آرام واريءَ حالت ۾90 ايم ايم ايڇ جي (diastolic) ٿئي ٿو. ھائپرٽينشن خاص طور تي مردن ۾ گهڻو عام ٿئي ٿو ته وچولي عمر جا فرد ۽ پيرسن ان ۾ گهڻا مبتلا ٿين ٿا. عام طور تي ھائپرٽينشن جون نشانيون پيدا نٿيون ٿين پر ممڪن ٿئي ٿو ته ان جي شديد ٿيڻ جي حالت ۾ مٿي جو سور ۽ ديد جا مسئلا پيدا ٿي پون. ان سبب فالج (stroke)، ڪورونري آرٽري ڊيزيز (coronary artery disease) ۽ ھرٽ فيلوئر (heart failure) ٿيڻ جا امڪان وڌي وڃن ٿا ته اڳتي ھلي بڪيون ناڪاره ۽ ريٽينوپيٿِي (retinopathy) ٿي سگهي ٿي. ڪيترين حالتن ۾ ان جي پيدا ٿيڻ جو ڪو ظاھري ڪارڻ نه ھجي. ھائپرٽينشن سان لاڳاپيل پھلوئن ۾ الڪوحل جو گهڻو استعمال، کاڌي ۾ گهڻي لوڻ جو استعمال، ٿلهائپ، خاندان ۾ رھندڙ بيماريءَ جو سلسلو ، ويھڪ واري زندگي گذارڻ، گهڻي پريشاني ۽ تماڪ ڇڪڻ شامل ٿين ٿا. ان جي مخصوص ڪارڻن ۾ بڪين (kidney) جون مختلف بيماريون، اَڊرينل (adrenal) غدودن جون ڪي تڪليفون، پري ـ اِڪليمپسيا (pre-eclampsia)، ڪوئارڪٽيشن آف د ايئورٽيا (coarctation of the aorta) ۽ ڪن دوائن جو استعمال ڪرڻ ٿئي ٿو. گاڏڙ حمل روڪ گورين سان خطرو وڌي وڃي ٿو. معمولي کان وچٿري ھائپرٽينشن جي حالت ۾ جيڪڏھن ان جي اصلي ڪارڻ جي ڄاڻ پئجي نه سگهي ته زندگي جي طور طريقن ۾ ڪي تبديليون آڻڻ جي سفارش ڪجي ٿي مثال طور؛ باقاعدگيءَ سان ڪسرت ڪرڻ، وزن گهٽائڻ ۽ تماڪ ڇڪڻ کان پرھيز ڪرڻ. بايوفيڊبيڪ ٽريننگ (biofeedback training) ۽ رليڪسنگ طريقن سان بِلڊ پريشر گهٽائڻ ۾ مدد ملي سگهي ٿي. جيڪڏھن ذاتي اُپائن وٺڻ سان فرق پيدا نه ٿئي يا ھائپرٽينشن شديد ھجي ته اينٽي ھائپرٽينسِو (antihypertensive) جي ڪا ھڪ يا گاڏڙ دوائون کائي سگهجن ٿيون.