Hypersensitivity

ھاءِ.پر.سينسِ.ٽوِٽي

اِميون سرشتي (immune system) جو ڪنھن اينٽيجن لاءِ شديد ردعمل. ھائپرسينسٽوٽي جا مکيا چار قسم ٿين ٿا: I قسم الرجيءَ (allergy) سان لاڳاپيل ٿئي ٿو. ڪنھن اينٽيجن سان پھريون ڀيرو وائکي ٿيڻ سان اينٽيباڊيون (antibodies) پيدا ٿي اھي سيلن کي مختلف ٽشوئن ۾ ڍڪي ڇڏين ٿيون جن کي ماسٽ سيل (mast cells) سڏجي ٿو. ٻئي ڀيري جي وائکي ٿيڻ سان اينٽيجين ۽ اينٽيباڊيون گڏجي ماسٽ سيلن کي ٽوڙي ڪيميائي مادا خارج ڪن ٿيون جنھن سبب سھڪي (asthma)، اَلرجيائي رانائيٽس (rhinitis)، ڏَڏر (urticaria)، انافيلائٽڪ شاڪ (anaphylactic shock) يا الرجيءَ جون ٻيون تڪليفون پيدا ٿين ٿيون. II قسم جي ردعمل ۾ جيڪي اينٽيباڊيون سيل جي مٿاڇرن تي اينٽيجينن سان ڳنڍجي پيدا ٿين ٿيون اھي ممڪن ٿئي ٿو ته سيلن کي تباه ڪن. II قسم جا ردعمل ممڪن ٿئي ٿو ته ڪن قسمن جا آٽواِميون نقص پيدا ڪري سگهن. III قسم جي ردعملن ۾ اينٽيباڊيون، اينٽيجينن سان ملي اھڙا پارٽيڪل ٺاھين ٿيون جن کي اِميون ڪامپليڪسز (immune complexes) سڏجي ٿو. اھي مختلف ٽشوئن ۾ ٿانيڪيون ٿي اِميون سرشتي جي موٽ کي وڌيڪ چست ڪري ٽشوئن کي نقصان پھچائين ٿيون. ھن قسم جو ردعمل سيرم سِڪنيسِ (serium sickness) ۽ ڦڦڙ جي الرجي؛ اَلويولائيٽس (alveolitis) پيدا ڪرڻ جو ذميوار ٿئي ٿو. IV قسم جي ردعملن ۾ حساسيل سينسيٽائيزڊ ٽي لِمفوسائيٽ ـ رت جي اڇن سيلن جو ھڪ ڪلاس (sensitized T-lymphocytes) اينٽيجينن سان ملي لِمفوڪائينيز (lymphokines) نالي ڪيميائي مادا خارج ڪن ٿا جيڪي سوزشي ردعمل کي تيز ڪن ٿا. 4 قسم جا ردعمل ڪانٽيڪٽ ڊرميٽائيٽس (contact dermatitis) ۽ ماتا/ ارڙي جي ٻُر (measles rash) پيدا ڪرڻ جا ذميوار ٿين ٿا ته اھي دوائن جي ”الرجيءَ“ جي ردعملن پيدا ڪرڻ ۾ به ھڪ حصو ٿين ٿا. ھائپرسينسيٽوٽي جي علاج جو مدار ان جي قسم، ڪارڻ ۽ شدت تي ٿئي ٿو. جڏھن به ممڪن ٿي سگهي ڪنھن به جارح اينٽيجين ۾ وائکي ٿيڻ کان پاسو ڪجي.