Heat disorders

ھيٽ ـ ڊس.ئارڊر

گرميءَ سبب پيدا ٿيندڙ مسئلا، جسم گهڻي ڀڙ طريقي سان 37o س جي لڳ ڀڳ ڪم ڪري ٿو ۽ ان گرمي پد ۾ ايندڙ وڏي تبديلي جسماني ڪمن کي ڊانواڊول ڪري ڇڏي ٿي. جسماني مشينريءَ جي ناقص ڪم ڪرڻ يا ان تي حد کان وڌيڪ بار وجهڻ سان ته جيئن اندريون گرمي پد ھڪجھڙو رھي سگهي گرميءَ جو نقص پيدا ڪري سگهي ٿو. جسم جنھن طريقي سان غيرضروري گرمي ضايع ڪري ٿو ان تي دماغ ۾ موجود ھائپوٿيلامس (hypothalamus) ضابطو رکي ٿو. جڏھن رت جو گرمي پد وڌي وڃي ٿو تڏھن ھائپوٿيلامس، اعصابي/ تنتي اِمپلسن رستي پگهر جي غدودن (sweat glands) کي متحرڪ ڪري ۽ چمڙيءَ جي رت نلين کي موڪرو ڪري ڇڏي ٿو جيڪي جسم کي ٿڌو ڪري ڇڏين ٿيون. جڏھن ته حد کان وڌيڪ پگهرجڻ سبب جسم جي لوڻن ۽ پاڻيٺڻ ۾ ھڪ غيرتوازن پيدا ٿئي ٿو جنھن سبب ھيٽ ڪريمپس (heat cramps، گرميءَ جون ڳڍڙيون) يا ھيٽ ايگزاسشن (heat exhaustion، گرميءَ جي ساڻائي) پيدا ٿي سگهي ٿي. جڏھن ھيپوٿيلامس جي ڪم ۾ خلل پيدا ٿئي ٿو (مثال طور؛ بخار جي حالت ۾) ته جسم حد کان وڌيڪ گرم ٿي گرميءَ لڳڻ جو شڪار ٿي پوي ٿو. جڏھن ته ٻاھرين گرمي آرايون (prickly heat) پيدا ڪري سگهي ٿي. گرميءَ جي پيدا ٿيندڙ ڪيترن مسئلن کي آھستي آھستي گرم ماحول ۾ پاڻ ھيرائڻ يا ٺھڪائڻ ۽ لوڻ جون گوريون يا ڳار استعمال ڪرڻ سان بچاءُ ڪري سگهجي ٿو. ھلڪو کاڌو کائڻ ۽ ھر ھر ٿڌي پاڻيءَ ۾ وھنجڻ سان به فائدو ٿئي ٿو. الڪوحل ۽ سخت ڪسرتن کان پرھيز ڪرڻي پوي ٿي.