Abscess, dental

ايب.سس ـ ڊين.ٽل

ڪنھن ڏند ـ پاڙ جي آسپاس واري ماس ۾ پونءِ ڀريل ڳوٿريءَ يا ڳڙه جو ھجڻ، جيڪو اتي جي پلپ (ڏند جي مرڪزي ڀانڊي) ۾ بئڪٽيريا جي روڳ پيدا ٿيڻ سبب پيدا ٿي ڏند جي اِنيمل (enamel) ۽ ڊينٽائين (dentine) کي تباه ڪرڻ سان پلپ تائين بئڪٽيريا رسي وڃي ٿي. ڏند کي ڌڪ لڳڻ سان به بئڪٽيريا پلپ تائين پھچي پوءِ پلپ وارو روڳ آسپاس واري ماس تائين پھچي ڳڙه پيدا ڪري ٿو. ڳڙه، مھارن جي بيماريءَ (periodontal disease) سبب به پيدا ٿي سگهي ٿو، جنھن ۾ بئڪٽيريا ڏندن ۽ مھارن جي وچ ۾ پاڪيٽن/ٿيلهين جي صورت ۾ گڏ ٿي وڃن ٿا. متاثر ڏند ڏکڻ/ ڌنوڻ لڳي ٿو، عام طور تي چڪڻ يا چٻاڙڻ سان شديد سور ٿئي ٿو. اھڙي ڏند جي مھار ڏکندڙ ھجڻ سان گڏ ڳاڙھي ۽ سڄيل به ٿي سگهي ٿي. اھڙي ڳڙه جو علاج نه ٿئي ته آخرڪار، سائنِس (لنگهه) تباه ڪري، ڄاڙيءَ رستي مھار جي مٿاڇري تائين رسي ڳوڙھيءَ جي صورت ۾ ظاھر ٿي پوي ٿو. ڳڙه جي واڌ ڪرڻ سان ڳچيءَ ۽ منھن جي پاسي وارا غدود سڄي وڃن ٿا ۽ بخار به ٿي سگهي ٿو. علاج طور پونءِ خارج ڪرڻ کانپوءِ متاثر ڏند جو روٽ ڪئنال (root-canal) علاج ڪجي ٿي ته ورلي متاثر ڏند ڪڍي ڇڏڻو پوي ٿو. پڪريز، متاثر ڏند کان ٻاھر وگهري ويو ھجي ته اينٽيبياٽڪ (antibiotics) دوائون ڏيڻيون پون ٿيون. جيئن ته مھار ۾ پونءِ گڏ ٿيل ھجي ٿي تنھنڪري ڏندن جو ڊاڪٽر ان جي عام طور تي علاج طور پڪريزي مادي کي صاف ڪري ڇڏي ٿو.