
ڏَهَر
اسم خاص. تعلقي ڏيپلي ۾ هڪ ديهه جو نالو.
ڏَهَرَ
اسم خاص. هڪ قبيلي جو نالو. روايت موجب پاڙن ۾ ورهايل ١، برهماڻي ٢، ڀٽي ٣، دوداڻي ٤، جنگاڻي ٥، ڪانجا ٦، ڪاپڙي ٧، راڄڙي.
ڏَهَرُ جمع ڏَهَرَ
ڏ. شاهه جي راڳ جو هڪ سُر ۽ راڳ. تعريف جا بيت ، سُريلا بيت جيڪو دعا يا ذڪر طور ملتان جي غوث بهاءُالدين ۽ مخدوم نوح جا مريد وڏي آواز سان پڙهن. ڪوَتا ، شعر ، نظم ، ڇَٽُ. ٻن واريءَ جي دڙن ۾ ٺهيل ماٿري يا ميدان جتي زمين پڪي هجي ۽ سال بسال برسات پوڻ تي آبادي ٿ
(ج)= جمع؛ (ت) =اترادي ٻولي؛ (ل) = لاڙ جي ٻولي؛ (ڪ) = ڪوهستان ۽ ڪاڇي جي ٻولي؛ (ٿ) = ٿر يا ٿرپارڪر جي ٻولي؛ (ڍاٽ) = ٿر جي علائقي ڍاٽ يا ڍاٽڪي ٻولي؛ (ک) = کارو يا ٺٽي جي ساحلي علائقن جي ٻولي؛ (ڪ)-(لس) =ڪوهستان ۽ لس ٻيلي جي ٻولي؛ (ڪڇ) = ڪڇي رياست يا ڪڇي ۽ جتڪي ٻولي؛ (ذ) = اسم مذڪر؛ (ث) = اسم مؤنث؛ (ذ، صفت) =صفت مذڪر؛ (ث، صفت) = صفت مؤنث؛ (سن) = سنسڪرت؛ (هه) = هندي؛ (پرا) = پراڪرت؛ (ع) = عربي؛ (ب) = بلوچي؛ (ف) = فارسي؛ (انگ) = انگريزي
اعرابن سان:ڏَهَرَ
ڏَهَرَ: [ا - خاص] هِڪَ قَبِيلي جو نالو (رِوايَتَ موجِب پاڙَنِ ۾ وِرهايَلُ: ١.بِرهَماڻِي، ٢.ڀَٽِي، ٣.دوداڻِي، ٤.جـُنگاڻِي، ٥.ڪانجا، ٦.ڪاپڙِي، ٧.راڄڙِي)
اسم تصغير (ا – تصغير)، اسم حاليه (ا – حاليه)، اسم خاص (ا – خاص)، اسم عام (ا – عام)، اسم فاعل (ا- فاعل)، اسم مصدر (ا – مص)، اسم مفعول (ا – مفعول)، حالت جري (ح – ج)، حالت فاعلي (ح – ف)، حالت مفعولي (ح – م)، حرف جر (ح – جر)، حرف جملو (ح – جملو)، حرف ندا (ح – ندا)، صفت (صفت)، فعل (فعل)، فعل لازمي (فعل لازمي)، فعل متعدي (فعل متعدي)، فعل متعدي بالواسطه (فعل متعدي بالواسطه)، فعل مجهول (فعل مجهول)، مذڪر (مذ)، مؤنث (مث)، واحد (و)، جمع (ج). -’مفصل سنڌي لغت‘ ۾ مختلف ٻولين ۽ لهجن جون نشانيون هيٺينءَ ريت ظاهر ڪيون ويون آهن. اترادي لهجو (ات)، اپڀرنس (اپ)، انگريزي (انگ)، براهوي/بروهڪي (بر)، بلوچي (ب)، ترڪي (تر)، ٿري (ٿ)، پراڪرت (پرا)، پشتو (پش)، پنجابي (پنج)، جتڪي لهجو (جت)، جپاني (جپ)، چيني (چ)، روسي/رشين (رش)، سرائيڪي (سرا)، سنڌي (س)، سنسڪرت (سن)، عربي (ع)، فارسي (ف)، قديم سنڌي (ق - س)، ڪڇي (ڪ)، ڪوهستاني لهجو (ڪوهه)، گجراتي (گ)، لاڙي (س.ل)، لاسي (لس)، مارواڙي (ما)، هندڪو (هه)، هندي (هند)، يوناني (يو)
(Dahar)
لوڪ ادب جي ھي به ھڪ اھم صنف آھي. ھي لفظ اصل ۾”ڏاھر“ آهي، جيڪو ”ڏاھه“مان ورتل اھي. جنهن جي معنيٰ اھي ڏس پتو، سُڌ، سياڻپ وغيره. ٿر ۾ ٻن ڀٽن جي وچ ۾ ماٿر يا گهڻي مٽيءَ واري ننڍي ميدان کي ڏهر چوندا اهن. شاهه سائينءَ جي هڪ سُر جو نالو به ڏهر آهي. هالا جي صوفي بزرگ، فارسيءَ جي عالم ۽ اوائلي شاعر مخدوم نوح (1505-1590ع) جي درگاهه جا مريد، پنهنجي مرشدن جي تعريف ۽ ذڪر جي سلسلي کي به ڏهر چوندا آهن. مخدوم طالب الموليٰ (1919-1993ع)، منٺار فقير راڄڙ ۽ ٻين جا ڏهر چيل آهن.
ڏهر سان لاڳاپيل لفظ
.
ڏهر بابت وڌيڪ اصطلاح
اوڏانهن، اوڏانهون
ظرف. [او = هُو + ڏانهن = طرف] هُن طرف ، هُن پاسي ، اُتي ، هُن هنڌ ، هوڏانهن.
ڌاريا، ڌارين جا يارَ.
ڌاريا پاڻ ۾ ڀلي ذات، قبيلي ۽ قوم جي حوالي سان ڌار ڌار هُجن، پر اُنهن جا مفاد پاڻ ۾ سلهاڙيل ۽ هڪجهڙا هوندا آهن، انڪري اُهي نه چاهيندي به پاڻ ۾ جُٽُ ۽ گڏ هوندا آهن.
SLA has developed online Sindhi Learning portal where non Sindhi speakers can easily learn Sindhi Language, which is developed from basic level to advance. This portal is based on Dr. Fahmida Hussain’s linguistic methodology of learning.
Visit the siteSLA has developed virtual library where bulk amount of books in Sindhi Language’s history, learning, are posted as downloadable & online readable format. This library is developed for all platforms and systems for better access.
Visit the libraryFor the Sindhi kids who are studying in primary schools, SLA has presented online academic songs extracted from their text books in musical structure. The soothing portal is ideal for Sindhi primary students.
Go to portal